وضعیت بازار مس — مهر ۱۴۰۴

بازار مس در مهر ۱۴۰۴ تحت تأثیر دو گروه عامل قرار داشت: (۱) عوامل بنیادی عرضه ـ تقاضا در بازار جهانی (اختلالات معدنی، تغییر در موجودی انبارها) که بر قیمت مرجع LME فشار آورد، و (۲) عوامل منطقه‌ای/ملی (نرخ ارز، هزینه حمل، پریمیوم‌های فیزیکی و سیاست‌های تجاری) که قیمت نهایی و دسترسی فیزیکی را در ایران و آمریکا شکل داد. در مجموع، قیمت‌های جهانی در سطح بالایی قرار گرفتند و نشانه‌های کسری عرضه در میان‌مدت مشاهده می‌شد؛ این شرایط روی بازار ایران و پریمیوم‌های آمریکا اثر قابل‌توجهی گذاشت. Reuters+1

خلاصه نقاط کلیدی

• قیمت‌های مرجع جهانی (LME) در مهر ۱۴۰۴ به سطوح بالاتر بازگشته بود و در بازهٔ حدود ۱۰٬۰۰۰–۱۱٬۰۰۰ دلار در هر تن معامله می‌شد؛ عوامل بنیادی (اختلال در معادن بزرگ) بخشی از این صعود را توضیح می‌داد. Lme+1

• انبارهای LME و جریان فیزیکی نوسان‌زا بودند: افزایش/کاهش سریع موجودی انبارها و برداشت‌ یا ورود محموله‌ها می‌توانست قیمت نقدی و پریمیوم‌های فیزیکی را تغییر دهد. westmetall.com+1

• آمریکا در مهر ۱۴۰۴ با پریمیوم‌های فیزیکی منطقه‌ای بالا و عدم قطعیت تعرفه‌ای روبه‌رو بود که باعث شد قیمت‌های تحویل‌شده در میدوست یا بنادر داخلی نسبت به LME گران‌تر باشند؛ مرجع‌های قیمتی محلی (Argus/Fastmarkets) محرک مهم تعیین قیمت‌های فیزیکی بودند. Argus Media+1

• ایران تحت تأثیر نرخ ارز، دسترسی به بیلت/شمش وارداتی و شرایط تولید داخلی قرار داشت؛ بدین ترتیب، هر نوسان LME با تأخیر و با افزوده‌های ارزی/حمل به بازار داخلی منتقل می‌شد. داده‌های محلی نشان‌دهنده افزایش ماهانهٔ معقول قیمت‌ها در مهر بود. شبکه اطلاع رسانی طلا و ارز

بازار جهانی — نقش LME و شرایط بنیادی

قیمت مرجع LME به‌عنوان شاخص قیمتی اصلی برای مس عمل می‌کند؛ در مهر ۱۴۰۴ قیمت‌های ۳ماهه/نقدی در کانال‌های نزدیک به 10–11 هزار دلار بر تن معامله می‌شدند که بازتاب‌دهنده تنگناهای عرضه و نگرانی درباره اختلال در معادن بزرگ (مانند حادثه در معدن Grasberg و اختلالات دیگر) بود. گزارش‌های خبری نشان می‌داد بازار در مسیر «کمبود بالقوه» قرار گرفته و تحلیل‌گران میان‌مدت را نسبت به افزایش قیمت محتاط کرده‌اند. چنین وضعیتی تقاضای پوشش ریسک (hedging) و تقاضای فیزیکی را بالا می‌برد. Lme+1

بارز: وقتی انبارهای LME به‌طور ناگهانی تغییر می‌کنند (ورود یا برداشت‌های بزرگ)، شاهد شکاف‌هایی بین قیمت نقدی و قراردادهای فوروارد می‌شویم که پریمیوم بازار فیزیکی را تغییر می‌دهد. این پویایی برای تولیدکننده‌ها و تریدرهای بزرگ اهمیت حیاتی دارد. westmetall.com+1

بازار آمریکا — پریمیوم فیزیکی، تعرفه و دسترسی

در بازار آمریکا، علاوه بر قیمت LME، پریمیوم‌های محلی (مثلاً «Midwest premium» برای cathode/rod) و هزینهٔ تحویل (DDP) مؤثرند. در سال ۲۰۲۵ بحث‌های تعرفه‌ای و تغییرات در نحوه ارزیابی پریمیوم‌ها موجب افزایش عدم‌قطعیت شد؛ بعضی سرویس‌های قیمتی تغییراتی در نحوه گزارش پریمیوم اعلام کردند که خود نشان‌دهنده اطلاع‌رسانی و تحول در بازار فیزیکی است. این موضوع باعث شد قیمت‌های قابل‌تحویل در آمریکا نسبت به قیمت LME بالاتر معامله شوند و هزینهٔ واقعی تأمین برای کارخانه‌های مصرف‌کننده افزایش یابد. Argus Media+1

بارز: هرگونه سیاست تعرفه‌ای یا محدودیت واردات می‌تواند به سرعت عرضهٔ فیزیکی را محدود کند و پریمیوم‌ها را بالا ببرد؛ از این رو خریداران آمریکایی در مهر ۱۴۰۴ به دنبال منابع جایگزین و قراردادهای پوشش بودند. Reuters+1

بازار ایران — نرخ ارز، تولید داخلی و دسترسی به شمش

در ایران، قیمت مس داخلی همواره تابعی از قیمت جهانی، نرخ دلار (چه نرخ نیمایی/توافقی و چه بازار آزاد)، هزینهٔ حمل و سایر کارمزدهاست. در مهر ۱۴۰۴ داده‌های محلی نشان دادند که قیمت پایه مس وارداتی و محصولات مرتبط رو به افزایش بود؛ اما تحولات محلی (مانند مشکلات بازگشت ارز صادراتی، ظرفیت تولید و حجم صادرات پالایش شده) نیز نقش تعیین‌کننده‌ای داشتند. به‌علاوه، قیمت قراضه و شمش داخلی در برخی هفته‌ها تحت‌تأثیر افت یا رشد نرخ دلار و تغییرات قیمت LME قرار گرفت. شبکه اطلاع رسانی طلا و ارز+1

بارز: تأخیر در انتقال شوک‌های جهانی به قیمت داخلی معمولاً رخ می‌دهد، ولی وقتی شوک بنیادی (مثل تعطیلی معدن بزرگ) رخ دهد، اثر آن با شدت بیشتری به بازار داخلی منتقل می‌شود (زیرا واردکنندگان مجبور به رقابت در بازار فیزیکی جهانی می‌شوند). Reuters+1

جدول مقایسه‌ای (مهر ۱۴۰۴)

(اعداد قیمتی و تحلیل‌ها بر اساس داده‌های بازار LME، گزارش‌های خبری و شاخص‌های محلی TGJU و مراجع اطلاعاتی صنعت استخراج شده‌اند). Lme+2westmetall.com+2

پیامدها و پیشنهادهای عملی

1. تولیدکنندگان ایرانی: برای مدیریت ریسک، ترکیبی از استراتژی‌های پوشش ارزی و قراردادهای بلندمدت تأمین شمش/بیلت پیشنهاد می‌شود؛ افزایش موجودی راه‌حل هزینه‌بری است اما در دوره‌های نوسان مفید است. شبکه اطلاع رسانی طلا و ارز

2. واردکنندگان/توزیع‌کنندگان آمریکایی: به دلیل پریمیوم‌های بالاتر و ریسک‌های تعرفه‌ای، بهتر است منابع تأمین و قراردادهای تأمین را متنوع کنند و از ابزارهای قیمتی محلی (پریمیوم/سواپ) استفاده نمایند. Argus Media+1

3. تریدرها و سرمایه‌گذاران: رصد انبارهای LME، گزارش‌های اختلال معدن و ارزیابی پریمیوم‌های محلی (Argus/Fastmarkets) برای تصمیم‌گیری کوتاه‌مدت ضروری است؛ در محیطی که کسری محتمل است، هشدار به نگهداری ریسک‌ها داده می‌شود. westmetall.com+1

جمع‌بندی

در مهر ۱۴۰۴ بازار مس جهانی و منطقه‌ای در فاز حساس «فشردگی عرضه» و نوسان پریمیوم‌های فیزیکی قرار داشت؛ LME به‌عنوان مرجع اثرگذار باقی ماند، اما انباشت/برداشت انبارها و وقایع معدنی باعث شد فاصله‌ای بین قیمت فایننشال و قیمت فیزیکی ایجاد شود. ایران تحت تأثیر نرخ ارز و دسترسی به شمش بود و آمریکا با پریمیوم‌های منطقه‌ای و چالش‌های تعرفه‌ای سروکار داشت. فعالان بازار باید هم‌زمان ریسک‌های ارزی (برای ایران) و ریسک‌های فیزیکی/تعرفه‌ای (برای آمریکا) را در برنامه‌های مدیریتی خود لحاظ کنند. Lme+2شبکه اطلاع رسانی طلا و ارز+2

مراجع (خلاصه): داده‌ها و تحلیل‌های LME (قیمت‌ها و انبارها)، گزارش‌های خبری و تحلیلی Reuters/IFC/Goldman در مورد اختلالات معدنی و قیمت‌گذاری، داده‌های قیمت محلی (TGJU، منابع ایرانی) و گزارش‌های Argus/Fastmarkets درباره پریمیوم‌های بازار آمریکا.