گزارش تحلیلی: وضعیت بازار مس و بررسی در بورس تهران، لندن و آمریکا — آبان ۱۴۰۴

مقدمه
مس به‌عنوان فلز راهبردی در شبکه‌های الکتریکی، صنایع ساختمان، خودرو و تجهیزات الکترونیک، همواره بازاری حساس به عوامل عرضه (تولید معادن، ظرفیت ذوب و انبارها) و تقاضا (صنایع پایین‌دستی و رشد اقتصادی چین/آمریکا/اروپا) نشان داده است. در آبان ۱۴۰۴ بازار جهانی مس با فشارهای هم‌زمان عرضه (کاهش تولید در برخی معادن کلیدی) و جریان‌های مالی پرحجم در بازارهای آتی روبه‌رو شد که باعث ثبت رکوردها و نوسانات قیمتی قابل‌توجه گردید؛ در سطح داخلی ایران نیز ترکیبی از تغییرات قیمتی دلاری، وضعیت تولید شرکت‌های بزرگ معدنی و رفتار سهام مرتبط در بورس تهران، مؤثر بود. (en.nicico.com)

۱ — وضعیت قیمتی جهانی و بازار لندن (LME) در آبان ۱۴۰۴
در دوره آبان ۱۴۰۴، قیمت مس در بازار سه‌ماهه LME به سطوح بی‌سابقه‌ای رسید و در روزهای پایانی ماه رکوردهای تاریخی ثبت شد؛ دلایل این جهش شامل کاهش تولید در برخی معادن بزرگ (به‌ویژه در شیلی)، کاهش موجودی انبارهای قابل‌تحویل و زمینه‌های پولی-ارزی (تضعیف دلار) بود. داده‌های بازار نشان می‌دهد که LME و سایر مراجع گزارش‌دهنده، کاهش محسوس در موجودی‌های انبار را برجسته کرده‌اند که هم به‌صورت روانی و هم از نظر بنیادی، فشار افزایشی بر قیمت‌ها ایجاد کرد. (Metal.com)

۲ — بازار آتی آمریکا (COMEX/CME) و رفتار معاملاتی در آبان ۱۴۰۴
بازار آتی مس در بورس‌های آمریکایی (COMEX/CME) نیز همگام با بازار لندن نشان‌دهنده افزایش معاملات و رشد قیمت هر پوند در ماه مورد گزارش بود؛ حجم و موقعیت‌های باز (open interest) افزایش یافت که نشان از ورود سرمایه‌های مالی و سفته‌بازی هم‌زمان با پوشش‌های ریسک شرکت‌های صنعتی داشت. این نوسانات آتی در کوتاه‌مدت معمولاً با بازدهی خردسالانه صنایع مصرف‌کننده و تصمیمات تجاری بازیگران بزرگ مرتبط است. (AP News)

۳ — عامل «انبارها و تحویل‌پذیری» و نقش LME
یکی از محرک‌های اصلی قیمت در آبان ۱۴۰۴، تغییر در سطح و توزیع موجودی‌های انبارهای LME و شبکه انبارهای تأییدشده بود. تغییرات سریع در موجودی‌ها (کاهش در برخی نقاط و انتقال محموله‌ها بین بنادر/انبارها) باعث شد تا بازار زمان-گرا (time spread) و نقدی-آتی (basis) چرخش‌هایی را تجربه کند که برای شرکت‌های تولیدکننده و مصرف‌کننده اهمیت عملیاتی دارد.

۴ — وضعیت تولید و زنجیره تأمین در ایران (آبان ۱۴۰۴)
در ایران، تولید کنسانتره و کاتد از معادن و کارخانه‌های بزرگ (نظیر ملی مس ایران / شرکت‌های معدنکاری منطقه‌ای) در آبان ۱۴۰۴ تحت تأثیر چند عامل قرار داشت: سرمایه‌گذاری‌های در حال اجرا برای افزایش ظرفیت، نوسانات تأمین برق و گاز که گاه موجب کاهش ساعت کاری خطوط ذوب می‌شد، و همچنین مسائل لجستیکی در صادرات. گزارش‌های شرکت‌های بزرگ داخلی نشان داد که نوسان تولید و فروش ماهانه وجود دارد و بخشی از محموله‌ها به‌دلیل تغییر قیمت دلاری یا مشکلات بیمه/ترانزیت، دیرتر از موعد راهی بازارهای خارجی می‌شد. (en.nicico.com)

۵ — وضعیت در بورس تهران: سهام مرتبط با صنعت مس و کشف قیمت داخلی
در آبان ۱۴۰۴ شاخص‌ها و نمادهای مرتبط با صنعت مس در بورس تهران (شرکت‌های استخراجی و صنایع پایین‌دستی) همگام با تحولات جهانی دچار نوسان شدند؛ افزایش قیمت جهانی معمولاً موجب بهبود چشم‌انداز سودآوری شرکت‌های مرتبط می‌شود اما هم‌زمان ریسک نرخ ارز، فشار هزینه‌های تولید و رفتار کلی شاخص بورس می‌تواند اثر خنثی‌کننده‌ای داشته باشد. در برخی روزها فشار فروش در بازار سهام ایران (به‌دلیل رویدادهای اقتصادی-سیاسی یا تغییر انتظارات) مانع از انتقال کامل بهبود بنیادی جهانی به قیمت سهام شد. (iranview24.com)

۶ — تفاوت‌های فنی بین بازارهای LME و COMEX و اثر روی کشف قیمت

• واحد قیمت‌گذاری: LME معمولاً قیمت را بر مبنای دلار به ازای هر تُن و COMEX بر مبنای دلار به ازای هر پوند اعلام می‌کند؛ این تفاوت واحدها و ابزارهای تسویه فیزیکی (مثلاً شبکه انبارها در LME) باعث می‌شود که قیمتها در هر بازار عکس‌العمل متفاوتی نسبت به اخبار داشته باشند.
• تحویل فیزیکی: قابلیت تحویل فیزیکی و وضعیت انبارها در LME تأثیر مستقیم‌تری بر قیمت نقدی و اسپرِدها دارد؛ بازار آمریکایی بیشتر روی ابزارهای مالی و پوشش ریسک تمرکز دارد. (Lme)

۷ — ریسک‌ها و عوامل مؤثر کوتاه‌مدت در آبان ۱۴۰۴

• اختلال در معادن کلیدی (شیلی، پرو، و گاه فارغ از تحولات سیاسی یا بلایای طبیعی) که می‌تواند عرضه را محدود کند.
• تغییرات سریع در موجودی انبارهای LME یا حرکت بزرگ تجار/آربیتراژورها بین بنادر.
• نوسانات نرخ ارز و هزینه‌های حمل‌ونقل که بر قیمت تمام‌شده صادرکنندگان ایرانی مؤثر است. (en.nicico.com)

۸ — توصیه‌های راهبردی برای ذی‌نفعان ایرانی

• شرکت‌های تولیدی: تقویت برنامه‌های تأمین پایدار برق و گاز و افزایش انعطاف‌پذیری تولید (ذخیره‌سازی، مدیریت تولید متغیر) تا از اختلالات کوتاه‌مدت کمتر آسیب ببینند. (en.nicico.com)
• سیاست‌گذاران: ارتقاء زیرساخت‌های ترابری و بیمه صادراتی و کاهش موانع بروکراتیک برای افزایش رقابت‌پذیری در بازارهای منطقه‌ای. (dl.tacodal.ir)
• سرمایه‌گذاران و بازار سرمایه: استفاده از ابزارهای پوشش آتی و دقت در تحلیل همبستگی بین قیمت جهانی و بنیادی شرکت‌ها (تفاوت بازدهی قیمت و عملکرد عملیاتی شرکت‌ها را لحاظ کنید). (CME Group)

خلاصه نهایی
در آبان ۱۴۰۴ بازار جهانی مس گرفتار ترکیبی از فشردگی عرضه و تقاضای قوی شد که منجر به ثبت سطوح قیمتی بالا و افزایش فعالیت در بازارهای آتی گردید؛ در عین حال بازار ایران تحت تأثیر ساختار هزینه‌ای، مسائل زیرساختی و عملکرد بورس داخلی قرار داشت که انتقال مستقیم شوک‌های جهانی به سودآوری شرکت‌ها را پیچیده کرد. مدیریت ریسک عرضه، سرمایه‌گذاری در زیرساخت و تمرکز بر محصولات با ارزش افزوده می‌تواند جایگاه ایران را در زنجیره جهانی مس تقویت کند. (en.nicico.com)

منابع (بدون درج لینک در متن)

• گزارش خبری و تحلیلی رویترز درباره رکورد قیمت مس و عوامل بازار (نوامبر ۲۰۲۵).
• داده‌ها و گزارش‌های بازار LME (صفحه اطلاعات و گزارش انبارها).
• داده‌ها و قیمت‌های آتی و گزارشات معاملاتی COMEX/CME درباره حجم و موقعیت‌ها (نوامبر ۲۰۲۵). (AP News)
• پایگاه‌های تحلیلی قیمت جهانی (TradingEconomics / Investing و منابع تاریخی قیمت). (Trading Economics)
• گزارش‌ها و اطلاعیه‌های شرکت ملی مس ایران و گزارش‌های عملکرد شرکت‌های داخلی مرتبط (آبان ۱۴۰۴). (en.nicico.com)