وضعیت بازار ارز در ایران — مرداد ۱۴۰۴

نرخ‌ها و روند عمومی

• در بازار آزاد، قیمت دلار آمریکا در مرداد ۱۴۰۴ عموماً در کانال ۹۲٬۰۰۰ تا ۹۴٬۰۰۰ تومان بوده است. مثلاً روز ۲۶ مرداد قیمت دلار آزاد تقریباً ۹۳٬۳۰۰ تومان گزارش شده است.

• در زمان‌هایی از مرداد، دلار وارد کانال ۹۳ هزار تومان شده و در برخی مقاطع با افزایش مواجه بوده است.

• در بازار رسمی (مرکز مبادله ارز)، قیمت اسکناس دلار در محدوده ۷۲٬۰۰۰ تومان بوده؛ نرخ حواله دلار نیز نزدیک به ۶۹٬۹۰۰ تا ۷۰٬۰۰۰ تومان بوده است.

• در تاریخ ۳۱ مرداد، قیمت بازار آزاد دلار به حدود ۹۵٬۰۶۰ تومان رسیده است.

فاصله بین بازار آزاد و رسمی

یکی از ویژگی‌های برجسته این دوره، شکاف قابل توجه بین قیمت دلار در بازار آزاد و قیمت رسمی/مبادله‌ای است:

• بازار رسمی نرخ را با حدود ۷۲٬۰۰۰ تومان اعلام می‌کند، در حالی که بازار آزاد با قیمت‌هایی در حدود ۹۲٬۰۰۰ تا ۹۵٬۰۰۰ تومان معامله می‌شود.

• این اختلاف نشان‌دهنده فشار تقاضا در بازار آزاد، انتظارات تورمی، نقدینگی بالای سرگردان و احتیاط فعالان اقتصادی است.

عوامل مؤثر بر نرخ ارز

چند عامل مهم که در شکل‌گیری وضعیت ارز در مرداد ۱۴۰۴ نقش داشته‌اند:

1. مذاکرات بین‌المللی
   اخبار مربوط به مذاکرات ایران با غرب و تأثیر آن بر تحریم‌ها معمولاً بازار ارز را حساس کرده‌اند؛ هر خبر مثبت یا منفی باعث نوسان در قیمت‌ها شده است.

2. نقدینگی و تورم
   افزایش نقدینگی، انتظارات تورمی بالا و کاهش ارزش ریال باعث شده‌اند که تقاضا برای دلار به عنوان دارایی محفوظ ارزش افزایش یابد.

3. مداخلات بانک مرکزی و سیاست رسمی ارزی
   نرخ رسمی توسط مرکز مبادله و بانک مرکزی تثبیت شده است تا حدودی، ولی توان کامل برای مهار بازار آزاد را ندارد.

4. بازار سرمایه و طلا
   افزایش قیمت طلا و سکه همراه با ارز به عنوان دارایی محافظت از تورم، فشار دیگری بر تقاضای ارز وارد می‌کند.

اثر بر قدرت خرید و اقتصاد عمومی

• دلار گران‌تر یعنی واردات کالاهای واسطه‌ای و مصرفی نیز گران‌تر می‌شود که منجر به گران شدن تولید داخلی و کالاهای مصرفی می‌شود.

• خانوارها و کسب‌وکارها متحمل هزینه‌های بیشتر خواهند بود؛ بدهی‌های دلاری، قراردادهای وارداتی، اجناس وارداتی در دسترس عموم، همه تحت تأثیر خواهند بود.

• کاهش ارزش ریال می‌تواند باعث کاهش قدرت خرید بالاترین دهک‌ها هم باشد، مخصوصاً وارداتی‌ها.

چشم‌انداز کوتاه‌مدت

• اگر اخبار مثبت در زمینه رفع تحریم‌ها یا توافقات ارزی بیاید، احتمال ریزش نرخ ارز بازار آزاد وجود دارد، اما احتمالاً محدود خواهد بود مگر مداخلات رسمی و کنترل نقدینگی به شکل قدرتمندی صورت گیرد.

• در مقابل، بدون تغییرات ساختاری، انتظارات تورمی و تقاضای سرمایه‌ای ممکن است قیمت دلار را بیشتر نگه دارد یا حتی افزایش دهد.