بازار سکه های طلا در ایران

بازار سکه در ایران بخشی از بازار طلا است و به‌صورت مستقیم تحت‌تأثیر نرخ ارز، قیمت جهانی طلا، انتظارات تورمی و تقاضای سرمایه‌گذاری داخلی قرار دارد. سکه در ایران معمولاً در چند نوع معامله می‌شود: سکه تمام (امامی)، سکه بهار آزادی، نیم‌سکه و ربع‌سکه. در آذر ماه ۱۴۰۴، این بازار نیز به‌دلیل نوسانات شدید اقتصادی و افزایش نرخ دلار و طلای جهانی با تغییرات قیمتی مشخصی همراه بود.

۲. سکه امامی (سکه تمام طرح جدید)

الف) قیمت در ابتدای آذر

در روز ۱ آذر ۱۴۰۴، قیمت سکه امامی در بازار حدود ۱,۱۶۹,۳۰۰,۰۰۰ ریال (حدود 116.9 میلیون تومان) ثبت شد که در مقایسه با روز قبل افزایش ماهانه حدود ۳۱,۱۵۰,۰۰۰ ریال را نشان می‌داد.

این سطح قیمتی در آغاز ماه نشان‌دهنده شروع روند صعودی بازار بود و بر اساس گزارش‌های تحلیلی، سکه امامی به‌عنوان دارایی امن در دوره تورمی مورد توجه قرار گرفت.

ب) روند میانی آذر

در ۱۲ آذر ۱۴۰۴، قیمت سکه امامی به‌طور قابل‌توجهی افزایش یافت و به حدود 1,274,800,000 ریال رسید. این رقم حاکی از رشد بیش از ۱۰۰ میلیون ریالی (حدود 10 میلیون تومان) نسبت به ابتدای ماه است.

پ) پایان آذر

در ۱۹ آذر ۱۴۰۴، قیمت سکه امامی همچنان در سطوح بالاتر معامله شد و حدود 1,320,100,000 تا 1,325,100,000 ریال گزارش شد که نشان‌دهنده افزایش کلی قیمت در طول ماه است.

ج) تحلیل روند سکه امامی

روند قیمت سکه امامی در آذر ماه بیانگر افزایش ثابت و پیوسته بوده است. در طول ماه، این نوع سکه حدود ۲۰ تا ۳۰ میلیون تومان افزایش قیمت تجربه کرد که عمدتاً به‌دلیل افزایش نرخ طلای جهانی، نوسانات دلار و فشار تورمی اقتصادی داخلی بود.

همچنین سکه امامی به‌عنوان شاخص روانی بازار طلا محسوب می‌شود — افزایش قیمت آن معمولاً نشانه افزایش انتظارات تورمی و تقاضای سرمایه‌گذاری است.

۳. سکه بهار آزادی

الف) قیمت در ابتدای و میانه ماه

بر اساس گزارش‌های بازار، سکه بهار آزادی نیز طی آذر ماه مسیر صعودی داشت:

• در ۱ آذر ۱۴۰۴، نرخ سکه بهار آزادی نیز در حدود 1,110,500,000 ریال ثبت شد.

• در ۱۲ آذر ۱۴۰۴، قیمت این سکه به حدود 1,214,900,000 ریال افزایش یافت، که نشان‌دهنده رشد قیمتی بیش از حدود ۱۰۵ میلیون ریال در کمتر از دو هفته است.

ب) پایان آذر

در ۱۹ آذر ۱۴۰۴، سکه بهار آزادی در حدود 1,265,800,000 ریال معامله شد، که نسبت به ابتدای ماه افزایش معناداری داشته است.

ج) تحلیل کلی سکه بهار آزادی

سکه بهار آزادی معمولاً به‌عنوان نسخه سنتی‌تر سکه تمام شناخته می‌شود و با توجه به عرضه و تقاضای بازار، معمولاً قیمتی پایین‌تر از سکه امامی دارد، اما روند حرکتی آن بسیار همراستا با سکه امامی است. → در آذر ۱۴۰۴ نیز همین روند همگرا مشاهده شد.

۴. نیم‌سکه

نیم‌سکه در بازار ایران نوعی سکه نیم‌وزن است که معمولاً در بین سرمایه‌گذاران خرد محبوبیت دارد.

• در ۱۴ آذر ۱۴۰۴، نرخ نیم‌سکه حدود 667,500,000 ریال گزارش شد.

این رقم نشان می‌دهد نیم‌سکه نیز در میانه آذر ماه ارزش بالایی داشت و نسبت به دوره‌های قبل رشد داشته، زیرا تقاضای سرمایه‌گذاری خرد برای حفظ ارزش پول و پوشش تورم افزایش یافته بود.

۵. ربع‌سکه

ربع‌سکه نیز نوعی سکه کوچک‌تر و کم‌حجم‌تر برای سرمایه‌گذاری‌های خرد و پس‌انداز طلاست:

• در ۱۴ آذر ۱۴۰۴، قیمت ربع‌سکه حدود 376,700,000 ریال ثبت شد.

این سطح قیمتی نسبت به سال‌های قبل نشان‌دهنده افزایش قابل‌توجه ارزش سکه‌های خرد نیز هست؛ امری که منعکس‌کننده فشارهای تورمی و افزایش هزینه تمام‌شده طلا در ایران است.

۶. مقایسه و تحلیل کلی

الف) روند صعودی کلی

تمامی انواع سکه در بازار ایران طی آذر ۱۴۰۴ روند صعودی پیوسته را ثبت کردند:

• سکه امامی — افزایش از حدود ۱۱۶.۹ میلیون تومان به حدود ۱۳۲ تا ۱۳۵ میلیون تومان طی ماه

• سکه بهار آزادی — افزایش مشابه در محدوده ۱۱۱ تا حدود ۱۲۶ میلیون تومان

• نیم‌سکه — ارزش بیش از ۶۶ میلیون تومان

• ربع‌سکه — بیش از ۳۷ میلیون تومان

این روند افزایشی همزمان با افزایش نرخ ارز، افزایش قیمت جهانی طلا و تقاضای سرمایه‌گذاری داخلی رخ داد.

ب) نقش حباب در قیمت سکه

در گزارش‌های برخی دوره‌های آذر ماه، مشاهده شده که حباب سکه (اختلاف قیمت بازار با ارزش ذاتی بر اساس طلای خام) نیز وجود دارد، مخصوصاً برای سکه امامی و ربع‌سکه، که نشان‌دهنده انتظار سرمایه‌گذاران برای افزایش بیشتر قیمت‌ها و کاهش نقدشوندگی در دوره‌های بی‌ثباتی اقتصادی است.

۷. عوامل مؤثر بر قیمت سکه در آذر

الف) نرخ دلار و نرخ جهانی طلا

قیمت سکه در ایران رابطه مستقیمی با نرخ دلار در بازار آزاد و قیمت اونس جهانی طلا دارد. افزایش هر یک از این متغیرها منجر به رشد بهای سکه می‌شود، زیرا بخش قابل‌توجهی از ارزش سکه‌ها از ارزش طلای خالص آن‌ها نشأت می‌گیرد.

ب) تورم و انتظارات اقتصادی

در شرایطی که تورم بالا و انتظارات تورمی وجود دارد، سرمایه‌گذاران معمولاً بخش بیشتری از دارایی خود را به سکه و طلا منتقل می‌کنند تا ارزش پول خود را حفظ کنند. بنابراین، افزایش قیمت سکه در آذر ۱۴۰۴ تا حد زیادی با این رفتار سرمایه‌گذاران همسو بوده است.

پ) تقاضای خرد و سرمایه‌گذاری

انواع سکه مانند نیم‌سکه و ربع‌سکه معمولاً توسط سرمایه‌گذاران خرد خریداری می‌شوند که بخشی از جریان نقدینگی بازار را تشکیل می‌دهند. افزایش تقاضا برای این انواع سکه در آذر ۱۴۰۴ نیز خود یکی از عوامل افزایش قیمت بوده است.

۸. نتیجه‌گیری

بازار سکه در ایران در آذر ماه ۱۴۰۴ شاهد روندی صعودی و آشکار در قیمت‌ها بود. هر چهار نوع مهم سکه — سکه امامی، سکه بهار آزادی، نیم‌سکه و ربع‌سکه — در طول ماه با افزایش قیمت همراه شدند، که عمدتاً ناشی از افزایش قیمت جهانی طلا، نوسانات نرخ ارز و انتظارات تورمی داخلی بود.

این روند نشان می‌دهد که سکه همچنان یکی از پناهگاه‌های رایج سرمایه در دوره‌های بی‌ثباتی اقتصادی در ایران است و سرمایه‌گذاران بخش اعظمی از نقدینگی خود را به این دارایی سوق می‌دهند تا ارزش آن را در برابر تورم حفظ کنند.