نوسانات نرخ دلار، قیمت جهانی طلا، و فشارهای تورمی و اقتصادی داخلی

بازار طلا در ایران یکی از بخش‌های مهم فعالیت مالی و سرمایه‌گذاری خانوارها و فعالان اقتصادی است که معمولاً بازتاب‌دهنده‌ی وضعیت اقتصادی کلی کشور از جمله تورم، نوسانات ارز و انتظارات سرمایه‌گذاران می‌باشد. در آذر ماه ۱۴۰۴، این بازار تحت تأثیر نوسانات نرخ دلار، قیمت جهانی طلا، و فشارهای تورمی و اقتصادی داخلی قرار گرفت. در این گزارش، ابتدا روند قیمتی بازار طلا در آذر ماه بررسی شده، سپس عوامل مؤثر و چشم‌انداز این بازار تحلیل می‌شود.

۲. روند قیمتی بازار طلا در آذر ماه

الف) قیمت طلای ۱۸ و ۲۴ عیار

در آذر ماه ۱۴۰۴، روند قیمت طلا در ایران عمدتاً صعودی بود:

• در ۲۴ آذر ۱۴۰۴، هر گرم طلای ۱۸ عیار در بازار تهران حدود ۱۳ میلیون و ۶۳۷ هزار تومان معامله شد که نشان‌دهنده افزایش نسبت به روزهای قبل بود. همچنین طلای ۲۴ عیار نیز با قیمت حدود ۱۸ میلیون و ۳۲۳ هزار تومان به فروش رسید.

• در ۲۳ آذر ۱۴۰۴ نیز طلا و سکه در مسیر افزایشی قرار داشتند؛ مظنه تهران و قیمت طلای ۱۸ و ۲۴ عیار افزایش یافته بود.

• تحلیل گزارش‌های رسمی در ۳۰ آذر ماه نشان می‌دهد که هر گرم طلای ۱۸ عیار با حدود ۲۱.۷۴٪ افزایش قیمت ماهانه مواجه بوده، گرچه در آن روز خاص نسبت به روز قبل کاهش مختصری داشت.

در مجموع، طی ماه آذر، قیمت طلا در ایران در کانال حدود ۱۳ تا ۱۳.۷ میلیون تومان به‌ازای هر گرم ۱۸ عیار نوسان کرد و روند کلی صعودی بود.

ب) بازار سکه طلا

بازار سکه طلا نیز در آذر ماه عملکرد افزایشی داشت:

• در ۲۴ آذر، قیمت سکه تمام بهار آزادی طرح جدید (امامی) حدود ۱۴۲ میلیون و ۵۰۵ هزار تومان گزارش شد، همچنین نیم‌سکه و ربع‌سکه نیز در سطوح بالاتری نسبت به ماه‌های قبل معامله شدند.

• پیش‌بینی‌ها و گزارش‌ها در حدود ۲۲ تا ۳۰ آذر نیز نشان داد که سکه امامی حتی وارد کانال ۱۴۴ میلیون تومان شده و همچنان تحت تأثیر نوسانات نرخ ارز و انتظارات تورمی افزایش یافته بود.

در نتیجه، بازار سکه نیز مانند طلای خام روند افزایشی در آذر ماه داشت و رکوردهای جدیدی را ثبت کرد.

۳. عوامل مؤثر بر بازار طلا در آذر ماه

الف) نوسانات نرخ ارز

یکی از اصلی‌ترین عوامل تأثیرگذار بر قیمت طلا در ایران، نرخ دلار در بازار آزاد است. از آنجا که قیمت طلا در ایران به‌طور غیرمستقیم با دلار و اونس جهانی ارتباط دارد، افزایش قیمت دلار معمولاً فشار افزایشی بر قیمت طلا ایجاد می‌کند. تحلیلگران گزارش داده‌اند که در آذر ماه با افزایش دلار آزاد، بازار طلا نیز روند رو به بالا را حفظ کرد.

ب) تورم و انتظارات اقتصادی

بازار طلا در ایران طی سال‌های اخیر یکی از ابزارهای مصونیت سرمایه در برابر تورم بالا بوده است؛ به‌طوری که خانواده‌ها و سرمایه‌گذاران برای حفظ ارزش دارایی‌های خود در برابر کاهش ارزش ریال و تورم، به سمت خرید طلا گرایش پیدا می‌کنند. این انتظار به‌عنوان یکی از محرک‌های اصلی تقاضای طلا در ایران شناخته می‌شود.

پ) قیمت جهانی طلا

قیمت جهانی طلا (اونس) نیز در این ماه نوساناتی داشت؛ اگرچه حرکات جهانی لزوماً همسو با بازار داخلی نبود (چرا که بازار داخلی با نرخ ارز نیز مرتبط است)، اما تغییرات جهانی در اونس طلا می‌تواند به قیمت داخلی طلا در ایران اثرگذار باشد. برای مثال در بعضی روزهای آذر، انس طلای جهانی حول ۴۲۰۰ تا ۴۳۰۰ دلار در نوسان بوده است.

ت) تقاضای سرمایه‌گذاری داخلی

در ایران، طلا به‌عنوان پناهگاه سرمایه در دوره عدم اطمینان اقتصادی عمل می‌کند. در شرایطی که انتظارات تورمی بالا و نوسانات اقتصاد کلان وجود دارد، تقاضا برای نگهداری ارزش (مثل خرید طلا و سکه) افزایش می‌یابد. بر اساس تحلیل‌های بین‌المللی، ایرانی‌ها به دلیل افت ارزش پول ملی و فشار تحریم‌ها تمایل به خرید طلا برای حفظ ارزش دارایی داشته‌اند.

۴. پیامدهای روندهای بازار طلا

الف) تأثیر بر قدرت خرید

افزایش قیمت طلا، به‌ویژه طلای ۱۸ عیار، می‌تواند قدرت خرید خانوارها را تحت فشار قرار دهد، زیرا از یک سو طلا به‌عنوان یک کالای مصرفی نیز در صنعت جواهرسازی استفاده می‌شود و از سوی دیگر، خرید طلا برای حفظ سرمایه به معنی کاهش مصرف در سایر بخش‌ها است.

ب) نقش در سبد سرمایه‌گذاری

با توجه به نوسانات بازارهای موازی مثل ارز و بورس، بخشی از سرمایه‌گذاران ممکن است ترجیح دهند سرمایه خود را به طلا منتقل کنند، زیرا این فلز گرانبها به‌عنوان ابزار کاهش ریسک در دوره‌های عدم قطعیت شناخته می‌شود. اگرچه این رفتار خود می‌تواند فشار قیمتی بیشتری در بازار ایجاد کند.

پ) تأثیر سیاست‌های بانک مرکزی و بازارسازی

سیاست‌های بانک مرکزی در مدیریت نرخ ارز و کنترل بازارهای موازی می‌تواند به‌صورت غیرمستقیم بر بازار طلا نیز اثر بگذارد، چرا که نرخ ارز و انتظارات تورمی دو عامل مهم تعیین‌کننده قیمت طلا محسوب می‌شوند. به‌عنوان مثال تحلیل‌های اقتصادی اشاره دارند که نوسانات شدید دلار باعث افزایش نوسانات در بازار طلا نیز شده است.

۵. چشم‌انداز آینده بازار طلا

پیش‌بینی بازار طلا در ایران در ماه‌های آینده وابسته به چند عامل کلیدی است:

• نرخ ارز داخلی: اگر دلار همچنان در کانال‌های بالای خود باقی بماند یا افزایش یابد، احتمال ادامه روند افزایشی قیمت طلا وجود دارد.

• قیمت جهانی طلا: در صورت افزایش ریسک‌های جهانی، حرکت طلا به‌عنوان دارایی امن می‌تواند ادامه یابد.

• تورم داخلی و سیاست‌گذاری اقتصادی: کنترل تورم و ثبات در سیاست‌های اقتصادی می‌تواند به کاهش فشار تقاضای طلا به‌عنوان پوشش تورمی کمک کند.

۶. نتیجه‌گیری

در آذر ماه ۱۴۰۴، بازار طلا در ایران با روند افزایشی قیمتی همراه بود، به طوری که قیمت طلای ۱۸ عیار و انواع سکه‌ها با افزایش قابل‌توجه در بازار تهران معامله شد. این افزایش تحت تأثیر نوسانات نرخ ارز، انتظارات تورمی, افزایش تقاضای سرمایه‌گذاری داخلی و تغییرات قیمت جهانی طلا شکل گرفت. نیاز سرمایه‌گذاران به حفظ ارزش دارایی، تورم و کاهش ارزش پول ملی از جمله مهم‌ترین عوامل مؤثر بر این روند بوده‌اند. چشم‌انداز آینده بازار طلا به ثبات اقتصادی، نرخ ارز و شرایط جهانی وابسته است، اما در کوتاه‌مدت، ادامه نوسانات قیمت احتمالی به‌نظر می‌رسد.