وانگ شو، یکی از تأثیرگذارترین معماران قرن ۲۱ در چین، بهواسطه نگاه منحصربهفرد خود به معماری بومی شرق آسیا و ترکیب آن با فلسفههای نوین طراحی شناخته میشود. او در سال ۲۰۱۲ میلادی، بههمراه همسر و همکارش «لو وِنیو» موفق به دریافت جایزه معتبر پریتزکر معماری شد؛ جایزهای که آن را «نوبل معماری» مینامند. وانگ شو را اغلب بهعنوان صدای متفاوت معماری چین معرفی میکنند؛ کسی که بهجای تقلید کورکورانه از جریان شتابزده مدرنسازی، به احیای روح فرهنگی چین در معماری امروز اعتقاد دارد.
زندگینامه و مسیر حرفهای
-
زادروز: ۱۹۶۳
-
محل تولد: ارومتشی، منطقه شینجیانگ چین
-
تحصیلات: کارشناسی و کارشناسی ارشد معماری از دانشگاه معماری «Tongji» شانگهای
-
شروع فعالیت حرفهای: دهه ۱۹۹۰
-
تأسیس دفتر معماری: استودیو «Amateur Architecture Studio» در سال ۱۹۹۷ همراه با لو وِنیو
وانگ شو در دوران کودکی و نوجوانی، شاهد تخریب ساختمانهای سنتی زیادی بود. این تجربه عاطفی بهشدت بر ذهن او تأثیر گذاشت و باعث شد بعدها به جداسازی معماری از ریشههای تاریخی و فرهنگی اعتراض کند. او حتی مدتی در کارگاههای بازسازی و تخریب سنتی فعالیت داشت؛ تجربهای که بعداً در کارهایش نمود پیدا کرد: احترام به مصالح بازیافتی، تکنیکهای ساخت سنتی و استفاده از دستساز بودن در ساختمانها.
سبک و فلسفه معماری وانگ شو
ویژگیهای معماری او عبارتاند از:
| ویژگی | توضیح |
|---|---|
| بهرهگیری از مصالح سنتی | آجرهای قدیمی، کاشیهای دستساز، چوبهای بازیافتی |
| ترکیب سنت و معاصر | پیوند هویت تاریخی با عملکردهای مدرن |
| توجه به بافت شهری | مطالعه دقیق تاریخ و ساختار شهری پیش از طراحی |
| نگرش انسانمحور | تمرکز بر تجربه فرد در فضا، نه صرفاً فرم و تکنولوژی |
| مخالفت با «معماری نمایشی» چین نوین | نقد برجسازیهای شتابزده و بیهویت |
او اعتقاد دارد «معماری باید با روح زمان و مکان خود پیوند داشته باشد» و نهتنها فرم که داستان، حافظه و فرهنگ را روایت کند.
آثار شاخص وانگ شو
۱. موزه تاریخ طبیعی نینگبو (Ningbo History Museum)
از آثار نمادین او که با استفاده از هزاران قطعه آجر و مصالح بازیافتی ساخته شده. در این پروژه، او تیمش را وادار کرد با دست مصالح را بچینند؛ حرکتی نمادین برای تقدیر از مهارت کارگران سنتی.
ویژگیها:
-
فرم حجمی و قدرتمند
-
الهام از معماری روستایی چین
-
روایت تاریخ در کالبد معماری
۲. خانه کتابخانه در ساحل (Ningbo Seaside Library)
ساختمانی شاعرانه با نور طبیعی و ادغام کامل با طبیعت اطراف، که تجربهای آرامشبخش و معنوی برای بازدیدکننده ایجاد میکند.
۳. مدرسه معماری دانشگاه چین شرقی (Ningbo University)
ترکیب فضاهای آموزشی با معماری سنتی حیاطدار و مصالح بومی.
۴. پروژههای مسکونی و بازآفرینی شهری
او پروژههای متعدد بازآفرینی در محلههای قدیمی انجام داده تا حافظه معماری چین را حفظ کند.
نقد و بررسی آثار وانگ شو
نقاط قوت
-
احیای هویت فرهنگی معماری چین در عصر جهانیشدن
-
نوآوری در استفاده از مصالح بازیافتی و رویکرد پایدار
-
توجه به مهارتهای سنتی و ارزش نیروی انسانی در ساخت
-
ایجاد حس تعلق و خاطره در فضاهای جدید
وانگ شو با نگاه انتقادی نسبت به تخریب سریع بافت تاریخی چین، کوشیده تا «نفس تاریخ» را در معماری امروز زنده نگه دارد. او منتقد تمرکز صرف بر سرعت، سرمایهگذاری کلان و معماری پر زرقوبرق است.
نقدها و محدودیتها
-
برخی منتقدان معتقدند روش او در پروژههای عظیم شهری قابلتکرار نیست زیرا به نیروی کار سنتی و روشهای دستی متکی است.
-
برخی دیگر، آثار او را بیش از حد شاعرانه و غیر اقتصادی برای ساخت عمومی میدانند.
با این حال، حتی مخالفان نیز اعتراف میکنند آثار او یک جریان فکری مهم برای هویت معماری چین ایجاد کرده است.
جمعبندی
وانگ شو معماری را به عنوان «داستاننویسی با مصالح» میبیند. او نهفقط ساختمان میسازد، بلکه به مردم یادآوری میکند هویت، تاریخ و خاطره جمعی قابل جایگزینی با برجهای شیشهای بیهویت نیست. آثار او پُل میان گذشته و آینده است و نشان میدهد توسعه و مدرنیته میتواند ریشهدار و فرهنگی باشد؛ نه تقلیدی و بیتاریخ.
نظرات کاربران