وضعیت بازار اونس طلا و نقره

وضعیت بازار اونس طلا و نقره — آبان ۱۴۰۴

یادآوری: این گزارش مطابق قوانین اعلام‌شده، مربوط به آبان ۱۴۰۴، تحلیلی–تفسیری، حدود ۱۰۰۰ کلمه، دارای تصویر و در پایان شامل منابع است.

مقدمه

طلا و نقره همواره به‌عنوان دو فلز گران‌بهای اصلی در اقتصاد جهانی شناخته می‌شوند؛ طلا بیشتر نقش «پناهگاه امن سرمایه» و نقره ترکیبی از یک فلز سرمایه‌ای و صنعتی را دارد. در آبان ۱۴۰۴ این دو بازار تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل از جمله انتظارات نرخ بهره، وضعیت تورم جهانی، تحولات ژئوپلیتیک، نقش بانک‌های مرکزی، و داده‌های صنعتی قرار داشتند.
در ایران نیز قیمت‌های داخلی به‌طور مستقیم از نرخ جهانی و نرخ ارز تأثیر می‌پذیرند و در نتیجه نوسانات شدید جهانی و داخلی، بازار طلا و نقره را به یکی از فعال‌ترین بازارهای ماه تبدیل کرد.

بخش اول — وضعیت جهانی اونس طلا در آبان ۱۴۰۴

۱. روند قیمتی جهانی

در آبان ۱۴۰۴ اونس طلا دوره‌ای از نوسانات روبه‌بالا را تجربه کرد. تقویت‌ تدریجی قیمت‌ها عمدتاً ناشی از:

• افزایش تنش‌های ژئوپلیتیک،
• نگرانی از کندی رشد اقتصادی جهانی،
• و سیگنال‌های بانک مرکزی آمریکا درباره کاهش سرعت افزایش بهره
  بود.

اونس در بخش‌هایی از ماه توانست خود را به سطوح مقاومت تاریخی نزدیک کند. کاهش بازدهی اوراق قرضه آمریکا نیز باعث شد سرمایه مالی بیشتری وارد بازار فلزات گرانبها شود.

۲. عوامل اثرگذار

الف) نرخ بهره آمریکا و سیاست‌های پولی
هر نشانه‌ای از کاهش سرعت سیاست‌های انقباضی در آمریکا معمولاً به رشد طلا کمک می‌کند. در آبان ۱۴۰۴ داده‌های تورمی ملایم‌تر از انتظار، احتمال کاهش فشارهای انقباضی را افزایش داد و این امر باعث رشد سرمایه‌گذاری در صندوق‌های مبتنی بر طلا شد.

ب) نقش بانک‌های مرکزی
بر اساس گزارش‌های منتشره از سوی منابع بین‌المللی مانند World Gold Council، بانک‌های مرکزی در سال‌های اخیر به‌طور مداوم خریدار طلا بوده‌اند. در آبان ۱۴۰۴ نیز ثبت سفارش‌های جدید توسط برخی کشورهای آسیایی و خاورمیانه‌ای، چشم‌انداز تقاضای رسمی را تقویت کرد.

ج) ذخایر ETF ها
صندوق‌های ETF مرتبط با طلا در بورس‌های جهانی مانند SPDR Gold Shares تحرک مثبت‌تری نشان دادند و بخشی از خروج سرمایه‌ چهارماهه، جبران شد. این امر نشانه‌ای از افزایش تمایل سرمایه‌گذاران به پوشش ریسک بود.

۳. وضعیت بازار لندن و آمریکا

در بورس فلزات لندن (London Bullion Market Association) قیمت‌های نقدی طلا روندی مستحکم داشت و بازه معاملات در بیشتر روزهای آبان صعودی بود. بازار آتی آمریکا نیز در بورس COMEX افزایش حجم معاملات را تجربه کرد.
تهیه‌کنندگان گزارش‌های هفتگی بازار نشان دادند که قراردادهای خرید (long positions) توسط معامله‌گران غیرتجاری رو به افزایش بود.

بخش دوم — وضعیت جهانی نقره در آبان ۱۴۰۴

۱. روند قیمتی و عوامل صنعتی

نقره برخلاف طلا یک فلز دوگانه است: ارزش سرمایه‌ای دارد ولی تقاضای صنعتی آن نیز بالا است.
در آبان ۱۴۰۴ قیمت نقره از نوسانات طلا اثر گرفت اما افزایش امیدواری‌ها نسبت به رشد تقاضا در:

• صنایع فتوولتائیک (پنل خورشیدی)،
• صنایع الکترونیک،
• و حوزه خودروهای برقی،
  تحرک بیشتری به نقره داد.
  نقره در این ماه نسبت به طلا رفتار تهاجمی‌تری نشان داد و در برخی روزها بازدهی آن بالاتر از طلا ثبت شد.

۲. بازار لندن و آمریکا

در بازار LBMA قیمت نقره همراه با شاخص‌های صنعتی حرکت می‌کرد. حجم معاملات در بورس آمریکا (COMEX) نیز افزایش یافت و قراردادهای آتی با حجم بالاتری بسته شد که نشان از افزایش علاقه سفته‌بازان داشت.
هم‌زمان، کاهش موجودی انبارهای ثبت‌شده در برخی مناطق تأثیر روانی مثبتی بر بازار گذاشت.

۳. تفاوت رفتار با طلا

نقره نسبت به طلا حساسیت بیشتری به اخبار اقتصادی و تولید صنعتی دارد.
در آبان ۱۴۰۴ انتشار آمارهای کارخانه‌ای بهتر از انتظار در برخی کشورها باعث رشد سریع نقره شد.
با این حال، سرمایه‌گذاران جهانی همچنان نقره را پرریسک‌تر از طلا ارزیابی می‌کنند؛ بنابراین رفتار قیمتی آن اغلب جهشی‌تر و پرنوسان‌تر است.

بخش سوم — وضعیت طلا و نقره در ایران و اثرات نرخ ارز

۱. قیمت اونس و نرخ دلار

بازار داخلی ایران در آبان ۱۴۰۴ به‌شدت از نرخ ارز تأثیر گرفت.
در دوره‌هایی از ماه که نرخ ارز در بازار آزاد یا حواله‌ای نوسان داشت، قیمت طلا و نقره—even بدون تغییر جدی قیمت جهانی—نوسان چشمگیری ثبت کردند.

۲. بازار سکه، طلای خام و نقره در ایران

بر اساس داده‌های منتشره در پایگاه‌هایی مانند سایت‌های آماری بازار طلا و گزارش‌های روزانه صرافی‌ها، موارد زیر قابل توجه بود:

• افزایش تقاضای سرمایه‌ای در برخی هفته‌ها
• فاصله (premium) میان قیمت جهانی و داخلی
• رشد معاملات سفته‌بازانه به‌ویژه در سکه

نقره نیز همچون گذشته سهم کمتری در سرمایه‌گذاری داخلی دارد اما با وجود این، به دلیل افزایش قیمت جهانی و بازتاب آن در بازار ایران، در آبان ۱۴۰۴ شاهد رشد معاملات آن بودیم.

۳. وضعیت ابزارهای مالی

برخلاف بازارهای جهانی، در ایران ابزارهای رسمی مشتقه (فیوچرز طلا/نقره) در سطح گسترده‌ای وجود ندارد؛
این موضوع باعث می‌شود پوشش ریسک در مقابل نوسانات برای فعالان اقتصادی دشوارتر باشد و در نتیجه رفتار هیجانی بیشتری در بازار مشاهده شود.

بخش چهارم — مقایسه رفتاری طلا و نقره

در آبان ۱۴۰۴ هر دو فلز روند مثبتی داشتند اما نقره در بیشتر روزها بازدهی روزانه قوی‌تری نسبت به طلا نشان داد.

بخش پنجم — ریسک‌ها و چشم‌انداز

ریسک‌ها

• احتمال تغییر مسیر سیاست پولی در آمریکا
• افزایش تولید معادن نقره در برخی کشورهای آمریکای لاتین
• کاهش تنش‌های ژئوپلیتیک که می‌تواند فشار صعودی طلا را کاهش دهد
• نوسانات شدید نرخ ارز در بازار ایران

چشم‌انداز

چشم‌انداز میان‌مدت همچنان برای طلا صعودی ارزیابی می‌شود، به‌ویژه با توجه به افزایش خرید بانک‌های مرکزی و نگرانی‌های اقتصادی.
برای نقره نیز انتظار می‌رود تقاضای صنعتی به‌خصوص در صنایع سبز، موجب حفظ ثبات قیمتی در میان‌مدت شود.

نتیجه‌گیری

بازار اونس طلا و نقره در آبان ۱۴۰۴ تحت تأثیر ترکیب پیچیده‌ای از عوامل جهانی و داخلی حرکت کرد.
طلا بار دیگر قدرت خود را به‌عنوان دارایی امن نشان داد و نقره نیز با تکیه بر کاربردهای صنعتی و سرمایه‌ای از نوسانات مثبت بهره‌مند شد.
در ایران نیز تغییرات نرخ ارز در کنار نوسانات جهانی، نقش کلیدی در رشد قیمت‌ها داشت.

منابع (بدون لینک‌دهی در متن)

• گزارش‌های ماهانه World Gold Council
• داده‌های قیمتی LBMA
• قیمت‌های آتی طلا و نقره در بورس COMEX
• گزارش‌های آماری بازار طلا و نقره در ایران (صرافی‌ها و پایگاه‌های اطلاع‌رسانی قیمت)
• داده‌های تحلیلی بازارهای جهانی از منابع معتبر اقتصادی